• CIMG_1
  • CIMG_2
  • CIMG_3
  • CIMG_4
  • CIMG_8
  • CIMG_6
  • CIMG_7
  • CIMG_9
  • CIMG_1
  • CIMG_1
  • CIMG_5
  • CIMG_2
  • CIMG_3
  • CIMG_4
  • CIMG_6
  • CIMG_7
  • CIMG_8
  • CIMG_9
DANH MỤC

            Tuy nhiên, trước khi quá phấn khởi với thành tích đó, xin cảnh báo bạn một điều: để đạt được đà chánh niệm nầy không phải là chuyện dễ. Bạn không thể bắt nó phải xảy ra. Bạn phải thật kiên nhẫn. Có thể bạn sẽ đạt được đà chánh niệm nầy trong vòng vài tuần khi dành trọn thời gian hành thiền, song nó vẫn không kéo dài được lâu. Để duy trì được đà chánh niệm nầy, bạn cần phải khéo léo và biết tu tập. Lần đầu tiên đạt được chánh niệm tự nhiên, rất có thể bạn sẽ đánh mất nó trong vài giờ, thậm chí trong vài phút. Đừng cố gắng để lấy lại trạng thái đó, nó chỉ có thể đến một cách tự nhiên và chỉ thông qua quá trình tu tập liên tục. Hầu hết các thiền sinh phải mất nhiều tháng hay nhiều năm để nắm vững kỹ năng cần thiết và hiểu biết để thiết lập được mức tỉnh giác tự nhiên suốt cả ngày.

            Khi tu tập của bạn đã có đà, định tâm sẽ phát triển một cách tự nhiên, nghĩa là tâm bạn sẽ ngày càng ổn định. Tâm trở nên sắc bén hơn, biết bằng lòng, đơn giản, chân thật, nhu nhuyến và nhạy cảm hơn. Nó có thể dễ dàng nhận diện được những phiền não vi tế trong khi vẫn hay biết các đối tượng khác. Chánh niệm tự nhiên không những giúp bạn có khả năng hay biết được nhiều đối tượng mà còn giúp bạn hiểu được nhân quả, quan sát mọi chi tiết và xử lý hiệu quả các loại phiền não vi tế.

            Chẳng hạn, bạn đang cảm thấy rất thư giãn và tĩnh lặng khi đi kinh hành đến thiền đường, rồi khi vào ngồi, bạn chợt nhận thấy bất an rất vi tế xuất hiện trong tâm. Lúc nầy tâm bạn đã nhận biết phiền não, đã chấp nhận chúng và bắt đầu cảm thấy thích quan sát. Có thể trong tâm bạn khởi lên câu hỏi: “Tại sao có trạng thái bất an này ?” Tâm bạn sẽ xoay quanh câu hỏi đó. Cùng lúc, bạn cũng khám phá ra rằng thân mình đang bị căng thẳng, có thể đó là một cảm giác căng cứng nơi bụng chẳng hạn. Rồi, bất chợt bạn hiểu ra rằng đó chính là do sự tích tụ của những trạng thái ức chế, bực bội hay phấn chấn nào đó núp sau những bất an và căng thẳng trong thân. Nói cách khác, trí tuệ bắt đầu phân loại mọi thứ. Khi tâm đã hiểu nguyên nhân của cảm giác bất an này, ngay lập tức sự bất an sẽ giảm cường độ và những căng thẳng trên thân cũng nhẹ dần.

            Nếu tiếp tục quán sát, bạn rất có thể phát hiện ra một số bất an và căng thẳng vẫn còn dư sót lại ở đó. Tâm bạn rất có thể khởi lên câu hỏi: “Tại sao lại có việc này ?” và nó sẽ dẫn bạn tiến lên một mức cao hơn. Bạn có thể thấy ra được những mong cầu, chống đối, quan kiến, hy vọng hay chờ đợi còn giấu mặt bên trong chính là thủ phạm dẫn đến những căng thẳng đó. Một khi bạn đã thấy được nguyên nhân sâu xa của bất an, tâm bạn mới có thể hoàn toàn buông bỏ được.

            Một khi đã biết rõ nguyên nhân của bất an và căng thẳng, tâm bạn sẽ đề phòng những tình huống tương tự có thể gây ra căng thẳng, bực bội hay phấn khích. Mỗi khi chúng xuất đầu lộ diện, trí tuệ sẽ vạch mặt những loại phiền não ẩn náu đằng sau chúng. Bằng cách này, chánh niệm ngày càng liên tục và tâm bạn ngày càng vững chãi hơn. Bấy giờ, Tín, Tấn, Niệm, Định, Tuệ sẽ phối hợp chặt chẽ với nhau. Nói cách khác, pháp sẽ tự vận hành.

            Tuy nhiên, ngay cả chánh niệm tự nhiên không phải lúc nào cũng phát hiện được phiền não. Tất cả chúng ta đều có những “vùng mù”, những “khuyết tật thâm căn cố đế” chưa ý thức được. Chánh niệm tự nhiên không thể nhận diện được những vùng mù này. Chúng nằm sâu trong tiềm thức, vì vậy không thể tiếp cận để quan sát trực tiếp được. Cái mà chánh niệm có thể nhận diện được là phản ứng của những người xung quanh. Cho nên, mỗi khi bạn nhận thấy những người xung quanh mình bỗng nhiên trở nên đề phòng, hãy nhìn lại cách cư xử và thái độ của mình. Tuy nhiên, thường thì bạn không thấy rõ được mình đã chọc giận hoặc làm tổn thương đến người khác như thế nào. Nếu bạn cảm thấy thoải mái với người mình đã lỡ chọc giận, bạn có thể hỏi người ấy có điều gì không vừa lòng về mình không. Nếu không tiện làm như vậy thì tốt nhất nên kể toàn bộ sự việc cho một người bạn tốt, để người ấy xem mình sai chỗ nào. Một khi bạn đã thấy được vấn đề, bạn nên trình bày điều đó trong buổi trình pháp. Điều quan trọng là phải phát hiện và khám phá ra những cố tật tiềm ẩn đó. Chỉ khi bạn ý thức được những thái độ sai, mà chúng vốn là thủ phạm của những cố tật thì trí tuệ mới có thể canh phòng chúng được.

            Nếu bạn là người mới tập hành thiền, bạn phải cố gắng làm cho trí tuệ hoạt động và thể hiện chức năng của nó. Bạn phải sử dụng chánh niệm của mình một cách thông minh và khôn khéo để thực tập có hiệu quả. Nhất là khi phải đối mặt với khó khăn, bạn phải vận dụng tư duy để tìm ra cách giải quyết tình huống đó. Theo thời gian, khi chánh niệm trở nên liên tục hơn, trí tuệ sẽ khai mở và nhanh chóng thực hiện chức năng của nó. Trí tuệ sẽ biết rõ sự khác biệt giữa thái độ sai và thái độ đúng. Trí tuệ sẽ xua tan phiền não. Khi pháp hành của bạn đã có đà tiến, chánh niệm và trí tuệ bắt đầu làm việc cùng nhau. Khi chánh niệm đã được tự nhiên, trí tuệ mà bạn đã đạt được luôn luôn hiển bày.

            Mặc dù vẫn còn thường bị thất niệm, song bạn hãy luôn kiên nhẫn và nhẹ nhàng đưa tâm về khoảnh khắc hiện tại. Hãy thường xuyên nhắc mình duy trì tỉnh giác, nhưng đừng ham muốn tiến bộ quá mức. Cũng đừng bận lòng khi thấy người khác dường như tiến nhanh hơn mình; hãy nhớ rằng bạn đang bước đi trên con đường riêng và với vận tốc riêng. Tất cả những gì bạn cần làm là duy trì chánh niệm, không sớm thì muộn chánh niệm sẽ đạt được đà tiến một cách tự nhiên.

TRÍ TUỆ

Thông thường chúng ta đạt được trí tuệ hay hiểu biết thông qua đọc sách hoặc nghe giảng (văn tuệ – sutamāya paññā); thông qua tư duy, suy luận (tư tuệ – cintamāya paññā) và thông qua kinh nghiệm trực tiếp của thiền tập (tu tuệ – bhāvanāmāya paññā).

            Văn tuệ là tiếp thu thông tin hướng dẫn đúng đắn để bắt đầu tu tập. Tư tuệ là quá trình tiêu hoá những thông tin này. Tu tuệ là những hiểu biết sanh khởi thông qua kinh nghiệm trực tiếp. Chúng ta cần có cả văn tuệ và tư tuệ để thực tập chánh niệm có hiệu quả, làm cho tu tuệ sanh khởi. Cả ba loại trí tuệ này đều là một phần của thiền tập, tất cả đều cần yếu đối với thiền Vipassanā.

            Nếu là người mới bắt đầu hành thiền, bạn cần tìm đọc sách Phật Pháp, hoặc ít nhất là cũng phải nghe pháp và tham dự các buổi trình pháp. Những hoạt động này giúp bạn có được những thông tin và hướng dẫn cần thiết cho quá trình thiền tập, cung cấp một số “chất liệu” để suy ngẫm. Bạn cần ghi nhớ những thông tin này để mỗi khi đối diện với khó khăn, bạn sẽ biết cách ứng xử, và tất nhiên bạn cũng cần phải nêu các thắc mắc trong những buổi trình pháp.

            Ðiều chủ yếu là bạn phải chủ tâm cố gắng để đạt được trí tuệ. Tuy nhiên, điều quan trọng là bạn phải lưu ý về ảnh hưởng của những kiến thức đã có đối với sự tu tập của mình. Những thông tin đó sẽ tiếp tục hoạt động ngầm bên dưới bề mặt ý thức, tác động đến cách suy nghĩ và cách nhìn của bạn về mọi việc. Vì vậy, hãy đảm bảo là mình đã thực sự hiểu những điều “cơ bản” đó, tức là hiểu rõ cách hành thiền của mình. Mỗi khi bạn cảm thấy băn khoăn, hay không hiểu được vấn đề, bạn hãy trình bày với thiền sư để được giải tỏa thoả đáng.

            Ðiều hết sức cần thiết là phải có thông tin hướng dẫn đúng, có động cơ và suy nghĩ đúng để hành thiền một cách thông minh và hữu hiệu. Ðối với hầu hết chúng ta, việc đạt đến trí tuệ là một tiến trình học hỏi chậm chạp và nhọc nhằn vì chúng ta liên tục vấp phải sai lầm.

            Đừng sợ vấp phải sai lầm, và điều quan trọng hơn là đừng bao giờ cảm thấy mình xấu xa vì đã phạm sai lầm. Chúng ta không thể tránh được sai lầm. Chúng chính là những viên đá lót đường cho sự tiến bộ của mình. Hãy tỉnh giác, quan sát kỹ càng và học hỏi từ những sai lầm ấy đó chính là trí tuệ đang làm việc. Khi chúng ta học hỏi từ sai lầm, trí tuệ sẽ bắt đầu tự đến và đến tự nhiên hơn. Trải qua nhiều năm tháng, khi tu tập tiến bộ, chúng ta ngày càng chánh niệm hơn, những kiến thức và hiểu biết mà chúng ta đã tích luỹ được sẽ đến một cách tự nhiên và nhanh chóng hơn. Chánh niệm và trí tuệ sẽ trở thành một cặp song hành cùng làm việc với nhau.

            Khi tỉnh giác trở nên tự nhiên, tâm sẽ vững mạnh và trí tuệ mà bạn đã đạt được luôn luôn hiển bày. Bạn không cần phải cố gắng tìm kiếm nữa. Khi tâm quan sát đã vững, trí tuệ sẽ xử lý phiền não hữu hiệu hơn. Trí tuệ càng phát triển, tâm sẽ càng thanh tịnh và quân bình hơn. Cuối cùng bạn sẽ bắt đầu kinh nghiệm được những khoảnh khắc quân bình và sáng suốt; trong khoảnh khắc đó bạn sẽ nhìn mọi việc với cái nhìn hoàn toàn mới. Nói cách khác, bạn bắt đầu có được tuệ giác.

            Có được tuệ giác nghĩa là hiểu biết sâu sắc những gì trước kia bạn chỉ hiểu hời hợt trên bề mặt kiến thức. Đó là điều xảy ra một cách tự nhiên, tự phát, chứ bạn không thể làm cho nó xảy ra được. Những kinh nghiệm dẫn tới tuệ giác được người khác tả lại và tuệ giác thực sự là hai điều hoàn toàn khác nhau. Có những kinh nghiệm tương tự như thế không có nghĩa là bạn đã đạt được hay sẽ đạt được tuệ giác đó. Khi thời điểm chín muồi, và khi đã sẵn sàng, bạn sẽ đạt được kinh nghiệm và tuệ giác đặc biệt của riêng mình. Khi đó bạn sẽ hiểu được sự khác biệt to lớn giữa những gì bạn đã đọc hay nghe về tuệ giác với tuệ giác thực sự. Bạn có thể mô tả về ảnh hưởng, tác động của tuệ giác đó đối với mình như thế nào, hay là  những kinh nghiệm “xung quanh” tuệ giác đó, nhưng sẽ không thể nào diễn tả được sự hiểu biết sâu sắc có được nhờ tuệ giác này.

            Một kinh nghiệm trực tiếp về thực tại như vậy sẽ tác động sâu sắc đến sự tu tập, đến cách nhận thức về thế giới và lối sống của bạn. Nói cách khác, trí tuệ mà bạn đạt được ngay lập tức sẽ chuyển hóa cách nhìn của bạn về mọi việc. Tuy nhiên, cái “tâm tuệ giác” này không phải là thường hằng; nó chỉ kéo dài trong một khoảnh khắc ngắn ngủi. Cái gì còn lại và “sống với mình” đó là phẩm chất của tuệ giác. Nếu chúng ta không tiếp tục nuôi dưỡng phẩm chất ấy, nó sẽ nhanh chóng phai nhòa. Chỉ có thiền tập liên tục mới có thể duy trì được nó, mới có thể đảm bảo trí tuệ mà bạn đã đạt được sẽ tiếp tục phát triển và thực hiện công việc của nó. Thiền tập liên tục, không có nghĩa là bạn phải bỏ ra một số giờ nào đó mỗi ngày hay mỗi tuần để ngồi thiền, dù rằng điều đó rất tốt. Thiền tập liên tục có nghĩa là chánh niệm bất cứ việc gì bạn đang làm, với tất cả khả năng của mình.

            Trong giai đoạn tu tập này, trí tuệ sẽ bộc lộ ra dần dần. Tỉnh giác vẫn luôn ở bên cạnh, song giờ đây trí tuệ sẽ là chủ đạo. Loại trí tuệ này sẽ giúp chúng ta đạt được những tiến bộ đáng kể trong pháp hành.

            Văn tuệ, Tư tuệ và Tu tuệ sẽ cùng vận hành chặt chẽ với nhau. Trí tuệ đạt được nhờ tư duy sẽ làm cho niềm tin của bạn về Pháp bảo được tăng trưởng, và do đó khiến bạn càng thích thú trong pháp hành. Niềm thích thú này sẽ tạo duyên để bạn học hỏi và tư duy hơn nữa. Bạn sẽ không còn sợ phạm phải sai lầm và bắt đầu khám phá những phương cách mới để giải quyết mọi khó khăn. Bạn sẽ thấy rõ hơn về lợi ích của pháp hành và sẽ hiểu được những điều đã học ở một tầng mức sâu hơn. Tất cả những điều này sẽ làm cho đức tin của bạn tăng trưởng hơn. Một khi đã có được tuệ giác, niềm tin của bạn về Giáo Pháp sẽ tăng trưởng vô cùng mạnh mẽ. Điều này sẽ củng cố thêm cho sự quyết tâm hành thiền hết mình. Hành thiền chánh niệm lúc bấy giờ sẽ trở thành chỗ dựa của đời bạn, và thế giới sẽ không bao giờ còn như cũ nữa.

            Dù bạn đã kinh nghiệm được đến đâu, dù bạn đã có được nhiều tri kiến hơn tất cả những người khác, cũng đừng bao giờ tự thỏa mãn với tầm mức trí tuệ mà mình đã đạt được hay mức độ sâu sắc của tuệ giác mà mình đã có. Đừng tự giới hạn mình, hãy luôn mở rộng cánh cửa cho những hiểu biết mới mẻ và sâu sắc hơn.

THỨC ĂN TÂM LINH

 

Những điểm dưới đây được rút ra từ những buổi trình pháp của các thiền sinh. Một số mới bắt đầu hành thiền, một số đã là những hành giả có nhiều kinh nghiệm. Tùy thuộc vào mức độ thiền tập của mình mà bạn có thể hiểu hoặc chưa hiểu được một số điểm trong đó. Đừng băn khoăn về những điều bạn chưa hiểu, hãy bỏ qua chúng. Theo thời gian, khi pháp hành của bạn tiến triển, ý nghĩa của chúng sẽ trở nên rõ ràng, và bạn sẽ hiểu chúng ở một tầm mức sâu hơn. Khi thiền tập của bạn đã thực sự tiến bộ, bạn sẽ hiểu được tất cả. Những điểm này không được sắp xếp theo một trình tự có hệ thống, nên hãy đọc một vài điểm mỗi khi bạn cảm thấy cần lời hướng dẫn để tu tập hay một sự khích lệ nào đó.

1. Thiền tập không chỉ là ngồi trên bồ-đoàn. Bất cứ ở tư thế nào, nếu tâm bạn đang tỉnh giác với trí tuệ, đó chính là lúc bạn đang hành thiền.

2. Nếu bạn không thể quan sát được thì đừng tự ép mình làm điều đó. Trước tiên, hãy học cách thư giãn và làm sao cho mình được thoải mái đã.


Trang(1)đầu 2 3 4 [5] 6 7 cuối(10)
Vietnamese
English
LỜI HAY Ý ĐẸP

"Giáo Pháp mà Như Lai đã chứng ngộ quả thật thâm diệu, khó nhận thức, khó lãnh hội, vắng lặng, cao siêu, không nằm trong phạm vi luận lý, tế nhị, chỉ có bậc thiện trí mới thấu hiểu." -- Trung A Hàm

TÌM KIẾM
KẾT NỐI